juni 2012

'Wie is de beste acteur in China?'

Dixon, een 12-jarige scholier in klas zes van Presbyterische basisschool Robeta, kijkt verwachtingsvol naar het Word document waar hij bovenstaande zin zojuist in heeft getypt. Hij zit vooraan in de klas, in het midden van de schoolbank en voert het beheer over de muis en het toetsenbord van de laptop die hij deelt met vier klasgenootjes.

Dit is de tweede keer in zijn leven dat hij een computer bedient en tijdens de les is hij de oplettendheid zelve. Zijn concentratie valt me op en ik kom achter het groepje staan om op het scherm te kijken. Dixon wijst trots naar zijn vraag, maar is verbaasd dat er nu geen antwoord verschijnt. Glimlachend leg ik uit dat een computer niet hetzelfde is als internet. Dixon vindt dat wel teleurstellend, maar gelukkig weet ik dat de allerbeste Chinese acteur Jet Li is. Ja, die kent Dixon ook wel. Hij houdt erg van Chinese Kung Fu en kijkt deze vechtsport thuis op dvd’s. Geconcentreerd typt hij vervolgens zelf het antwoord op zijn vraag in. Tussen Jet en Li, leer ik hem snel het gebruik van de spatiebalk.  

We zijn in de tweede week van het pilot computer programma van Knowledge for Children beland. Knowledge for Children verzorgt praktische computervaardigheidstraining in de vier scholen die als eerste het schoolboekenprogramma volledig hebben afgerond. Op geen van de scholen is electriciteit, maar met dank aan de inventieve en gedreven Edwin Binfon, directeur van internet café OfficePro in Kumbo en nu officieel partner van Knowledge for Children, is ons team uitgerust met extra batterijen, een inverter en verlengsnoeren. Laptops op plattelandsscholen: een unicum in Kameroen.

Klas zes van PS Robeta bestaat uit 60 leerlingen. Met onze 15 laptops betekent dat 4 kinderen per computer. Gezeten in lage houten schoolbanken, staren 60 paar oogjes ons aan. Mr Edwin leidt de les en zet zichzelf neer als strenge expert met wie niet te spotten valt. Hij is een man van de wereld die vijf talen spreekt, plus de voor de kinderen nog geheime computer taal. Zijn missie is om zo veel mogelijk kinderen computer taal te leren, zodat ze als ze ouder zijn vaak met de computers in zijn internet café komen babbelen. Naast succesvol zakenman, is hij zeer gepassioneerd over ICT. Hij vertelt tijdens les een: ‘If you take the computer away from me, I will die. If you take internet away from this place, I will leave too’.

Vorige week hebben de kinderen basiswoorden zoals ‘screen’ en ‘monitor’ geleerd. Hoeveel van die kennis is blijven hangen?

‘You! Stand up! Your name!’, roept hij, wijzend naar de derde schoolbank.

‘Desmond’, fluistert een verlegen jongen, zijn kin tegen zijn borst gedrukt en leunend op het lage blad van de schoolbank om zichzelf zo klein mogelijk te maken.

‘Desmond!’ schalt Edwin.  ‘Desmond, what is this?’. Hij houdt een laptop omhoog en wijst naar het scherm.

Het blijft lang stil. Rondom Desmond schieten vingertjes de lucht in, maar Edwin negeert ze allemaal.

‘Desmond, do you want to go outside? Do you not want to learn about computers?’

Desmond schudt zijn hoofd. Het blijft weer een tijd stil.

Dan wijst Edwin een vingertje achterin de klas aan. Een meisje gaat staan.

‘A screen, Sir’.

‘A SCREEN!’, echoot Edwin. ‘Very good. Clap for her!’

De klas roept in koor: ‘Well done! Thank you!’, gevolgd door een kort ritmisch applaus van zes klappen.

Desmond staat nog steeds, want niemand heeft gezegd dat hij mocht gaan zitten.

‘Desmond! Did you hear? What is this?’  Edwin is volhardend en veeleisend.

‘ A scream, Sir’.

Een golf van teleurstelling gaat door het lokaal. Iedereen wil beginnen, de computer aanzetten en een woord typen, maar domme Desmond houdt hen op.

De volgende tien minuten worden besteed aan de spelling van het woord S C R E E N. Desmond is niet de enige die hier moeite mee heeft. Op het hoogste niveau van deze basisschool, zoals op meer van onze scholen, zijn basisvaardigheden als lezen en schrijven geen gegeven. Volgens vele leerkrachten maken de tekstboeken die Knowledge for Children verzorgt al een enorm verschil in de leesvaardigheid van leerlingen. Deze verbeteringslag is een geleidelijk proces waar Desmond misschien nog niet van geprofiteerd heeft.

 Zoals Chairman Maimo zegt: ‘He passed through the school, but the school did not pass through him.’

Als uiteindelijk de hele klas volmondig SCREEN roept en Desmond het woord succesvol op het bord heeft geschreven, begint het praktische gedeelte van de les. De laptops mogen aan en de kinderen leren hoe ze de muis moeten bedienen om de computer uit te zetten. Dat moet geoefend worden en overal in het lokaal klinken de bekende Windows’ start en afsluit geluiden. Daarna leert iedereen hoe je WordPad opent en het gebruik van de spatiebalk, de Enter toets, Shift, Backspace en Delete. Om dit te oefenen, begint een groepje meisjes enthousiast het Kameroenese volklied te typen. Anderen houden het bij algemene waarheden zoals ‘I am a boy. I am a girl. I am in class six’.  

Na het typkwartiertje loopt de klas ten einde. De laptops worden succesvol afgesloten en dichtgeklapt. Opgewonden rennen de kinderen het schoolplein op. Emmaculate, een meisje met een rond, mollig gezicht, prikt met haar vinger voorzichtig in mijn onderarm als ik haar computer ophaal. ‘This is the first time I am touching a white man’, giechelt ze.

Een ochtend vol nieuwe indrukken.

Leren lezen is het hoofddoel van een kind in groep één en twee van een basisschool in Nederland. Het is het hoofddoel van een schoolgaand kind in Kameroen. Volgens statistieken van de Wereld Bank kan de helft van de schoolverlaters van Kameroenese basisscholen niet lezen en schrijven.

Madam Confidence is de directrice van de Protestantse basisschool in Tatum. Ze is een innemend gezelschapsmens en probeert bezoeken aan haar school altijd zoveel mogelijk te rekken. Ze positioneert zichzelf dan aan de binnenkant van een openstaande deur van onze auto en blijft nieuwtjes opdissen om ons ervan te weerhouden weg te rijden. Haar school was een van de eerste Knowledge for Children scholen en haar jongste dochter Seraphine, nu zeven jaar oud, heeft oprichter Arnold als baby nog in zijn armen gehouden.

Deze zomer heeft ze het initiatief genomen om een zomercursus in ‘Sound and Wordbuilding’ te organiseren in haar school. De hele maand augustus zullen alle leraren van haar school aanwezig zijn om kinderen de beginselen van het alfabet bij te brengen. Dat is op zich al een unieke prestatie in een land waar men soms aan leraren refereert als ‘geesten’. Er zit maar weinig controle op hun dagelijkse aanwezigheid. Wegens magere salarissen, die soms ook nog eens maanden op zich laten wachten, zoeken velen hun heil in neven-activiteiten. Daarnaast wordt van “CASTEL”, het grootste Kameroenese bierlabel, ook wel gezegd dat het een afkorting is voor ‘Come And See Teachers Enjoy Life’.

Het succes van het schoolboeken programma, alsmede de Knowledge for Children Health Clubs, staan of vallen met de kwaliteit en toewijding van leraren. Een van de toelatingseisen die Knowledge for Children aan scholen stelt is dan ook dat leraren en in het bijzonder het schoolhoofd zeer gecommitteerd zijn aan de school. Er zitten ware pareltjes tussen de meer dan 600 leraren die profiteren van het schoolboeken programma.  De betere schoolhoofden onderscheiden zich onder andere door de wijze spreuken aan de muur van hun kantoor, bijvoorbeeld in G.S. Mbirboh-Mbot: “A teacher who ceases to learn, ceases to teach.”

Knowledge for Children wil deze zomer de Sound en Wordbuilding lessen in P.S. Tatum gebruiken als experiment. In de eerste week van augustus heeft ons team de leesvaardigheid van alle leerlingen die deelnemen aan de cursus getest. Aan de hand van een gestandardiseerde leestest bestaande uit 110 woorden wordt hun niveau bepaald. De test start met twee-letter woorden zoals ‘TO, IS, UP’ en eindigt met de tongtwister ‘SUBTLETY’. Opvallend is dat meisjes gemiddeld bijna twee keer zo goed lezen als jongens. Daarnaast zijn er enorme verschillen tussen leerlingen uit dezelfde klas en van dezelfde leeftijd. Aan het eind van de vier-weekse cursus vragen we dezelfde leerlingen nogmaals aan de test deel te nemen, om zo hun vooruitgang en de impact van de cursus te bepalen.

De leraren van P.S. Tatum voelden zich gesterkt door de aandacht van ons team voor hun initiatief en stemden in met een bezoek van leraren van omliggende KforC scholen tijdens hun lessen. KforC organiseerde deze bijeenkomst om de organisatie van een dergelijke cursus ook in andere scholen te stimuleren. Tijdens een open discussie met een tiental leraren van P.S. en C.S. Memfu werd het gebrek aan leesvaardigheid door iedereen als een probleem erkend. De leraren observeerden vervolgens de lesmethodes in de verschillende lokalen van P.S. Tatum. Die ochtend waren de lessen gefocust op de uitspraak van de letters van het alfabet en langerekte, klassikaal uitgesproken ‘AAA’s’, ‘BBB’s’ en ‘CCC’s’ gonsden door het schoolgebouw. Deze oefening bleek zelfs in de hogere klassen noodzakelijk.

Tijdens de evaluatie sessie werd ingegaan op  veelvoorkomende valkuilen. Vaak wordt kinderen geleerd om woorden uit hun hoofd te leren. Zo kan het voorkomen dat een leerling een speech ‘voorleest’ van een ondersteboven gehouden vel papier. Ook kwam aan bod hoe je lezen leuk maakt voor kinderen: “Stel je voor dat je samen met twee vriendjes ontvoerd wordt naar Douala. Jij bent de enige die kan lezen. Jij bent dus de enige die de borden kan begrijpen en daardoor weet waar je bent. Jij kan ervoor zorgen dat jullie weer veilig thuis komen!”.

De sessie was een succes. Zowel de leraren van P.S. als C.S. Memfu beloofden de komende week in hun eigen school soortgelijke lessen te starten. Een veelbelovende eerste stap voor de regio-wijde verbetering van de leescultuur en capaciteit van leraren die Knowledge for Children voorstaat. Madam Confidence was trots en volgde ons voor een drankje in het dorp. Limonade welteverstaan; voor haar geen “CASTEL”.